Czy storczyki mogą być szczęśliwe?

Za siedmioma górami, za siedmioma rzekami istnieje kraina z siedmioma pagórkami. W dolinach ludzie uprawiają pszenicę i ziemniaki, a na nasłonecznionych stokach pagórków wytworzyły się murawy kserotermiczne. Już wyjaśniam, bo to trudna nazwa, ale warto ją zapamiętać, bowiem oznacza ciepłolubne zbiorowisko roślin o charakterze stepowym. Skąd takie stepowe rośliny u nas? Pewnie z tym wiatrem przyleciały, ptaki  i ludzie przynieśli, a że warunki miały, to przetrwały.

W tej zaczarowanej (prawie co step) krainie mieszkam sobie spokojnie, więc wypada się przedstawić: jestem  storczykiem. Kiedyś mówiono o mnie polny kwiat.  Wokół  siebie mam doborowe sąsiedztwo, a jest nią moja rodzina storczykowatych, m. in. obuwik pospolity, storczyk męski,  kruszczyk szerokolistny, storczyk blady, kukułka szerokolistna, storczyk samczy, dwulistnik muszy, storczyk purpurowy, stoplanki.

Od rana do wieczora toczyliśmy rozmowy o życiu, o słońcu, o cieple i lękach, bo powoli traciliśmy grunt pod korzeniami. Oto tarnina i głóg zarastały wzgórze i zasłaniały światło, więc była obawa, że pewnego ranka już się nie obudzimy. Każdy dzień zaczynał się  od trwogi o los bliskich i pytania:

– Kruszczyku, jak twoje samopoczucie?

– Obuwiku, widzisz dzisiaj cokolwiek poza szarością?

– Kukułko, co z nami będzie? Jak długo wytrzymamy?

Storczyku blady, znów jesteś bledszy. Trzymaj się, nie odchodź, jeszcze nie ten czas.

A moja rodzina storczyków coraz bardziej gasnącym głosem odpowiadała, że krzaki zasłoniły im słońce, żyją w coraz większej ciemnicy, bledną, tracą witalność, opadają z sił. Płakaliśmy wspólnie nad swoim losem, nie chcieliśmy wyginąć na zawsze i na wieki wieków. Tak bardzo chcieliśmy żyć, jak to niegdyś bywało, gdy pasły się tu owce, krowy, kozy i niczym kosiarka kosiły, znaczy wyjadały zbędną roślinność.

Już prawe straciliśmy nadzieję, ale jednej wiosny pojawili się dobrzy ludzie z napisami na plecach Natura 2000, którzy mieli sprzęt i zaczęli wycinać krzaczyska, więc nasze oczy ujrzały światło, a promyki osiadały na naszych nakrapianych płatkach kwiatów. Znów zrobiło się nam cieplej i widniej. Okazało się, że mamy mnóstwo zapomnianych i niezwykłych sąsiadów: żółciutki miłek wiosenny,  omam wąskolistny, rozłożysty dziewięćsił, len włochaty i gnieźnik leśny.

Wszystkie są ciekawymi roślinami, wszystkie chronione i zrywać ich nie wolno. Weźmy taki gnieźnik, roślina bezzielna, niezdolna do fotosyntezy. Jego korzenie przypominają ptasie gniazdo, stąd wywodzi się polska nazwa. Pasożytuje na leśnych grzybach mikoryzowych, a  jego powolny rozwój pod ziemią, poprzedzający kwitnienie, może trwać nawet dziewięć lat.  W  wyjątkowych sytuacjach, w okresach suszy, gnieźniki mogą kwitnąć pod ziemią.

Dziewięćsił bezłodygowy jest wyjątkowo światło i  ciepłolubny. Nazwa dziewięćsił wywodzi się z dawnych wierzeń, kiedy to przypisywano tym roślinom siłę dziewięciu tajemnych mocy. W niektórych krajach, np. we Włoszech i  Szwajcarii dno koszyczków kwiatowych dziewięćsiłu jest jadane po ugotowaniu. stanowią lokalny przysmak.

Pewnie wszyscy są ciekawi, jak ja wyglądam. Już się prezentuję: jestem prawdziwą pięknością, a nazywają mnie storczyk kukawka. Pokrój mam wzniesiony, silny, prosty, nierozgałęziony i nieco kanciasty, a pod ziemią rosną dwie bulwy. Wysokość słuszna: 20-50 cm. Liście  3-5 skupione są w dolnej części łodygi. Kwiaty zebrane na szczycie łodygi w gęsty 20-60 kwiatostan o długości 5-20 cm,  zakwitają poczynając od dołu ku górze. I żyję prawie sto lat. Przypominam uśmiechniętego ludzika ubranego w kaptur. Cudo ze mnie, dlatego drżę, gdy przechodzi ten bezmyślny człowiek, bo skubie, urywa, a potem wyrzuca.

Wczoraj wiatr przywiał złą nowinę, bo zaginął ślad po najciekawszym storczyku  obuwiku pospolitym, który przypomina but. Dodatkowo pachnie wanilią z cytryną i przywabia pszczoły po to,  by je złapać w chwilową pułapkę, czyli pyłku tu nie znajdą, natomiast zapylą roślinę.

Strach i żałość zapanowała, bowiem po obuwiku został tylko dołek, a znaczy to śmierć. Storczyk został wykopany, by znaleźć się w czyimś ogródku. Tymczasem wiadomo,  że przeniesiony ginie, bo jeszcze nikomu nie udało się hodować w ogródku polnych storczyków. Słów brak na ludzką głupotę, na pazerność i na zwyczajną bezmyślność.

W połowie maja gruchnęła wspaniała wieść, że wkrótce odbędzie się Święto Storczyków. Wśród roślinek nastąpiło wielkie ożywienie. Mamy swoje święto! Dumnie  prężymy nóżki, znaczy łodyżki, stroimy się w kwiaty, wydzielamy cudne zapachy, liście nabłyszczamy i martwimy się, czy aby deszcz nie będzie padał. Na szczęście wszystko się udało.

Impreza była huczna, ludzi ważnych dla naszej ochrony dużo, a wszyscy pochyleni nie tylko nad losem storczyka.  Zainteresowanie pięknem otaczającej nas przyrody, jej ochroną, promocją i integracją było duże. Nic dziwnego, w końcu ludzie mogli
zobaczyć niezwykłe bogactwo storczyków.  Takie biwaki to ja rozumiem, kiedy przyroda blisko człowieka, który ją rozumie, a nie niszczy. Niech żyje storczyk i jego święto. Zawsze w maju.

Kochani, posłuchajcie apelu szczęśliwego storczyka. Żyję i cieszę wasze oko, ponieważ są ludzie, którzy  chronią przyrodę.

Ciekaw jestem, czy kiedyś wybierzesz się na wycieczkę, by obejrzeć murawy kserotermiczne. Weź wtedy aparat, by sfotografować storczyki i inne rzadkie rośliny oraz posłuchać mojego storczykowego szeptu.  Poznaj te chronione cuda:  kurzyślad błękitny, jaskier polny, czechrzycę grzebieniową, włóczydło polne, pszonacznik wschodni,  dziewięćsił płocholistny, powojnik prosty, oman, ostrożeń pannoński, len włochaty i złocisty, aster gawędkę, wisienkę stepową, złocień baldachogronowy, zawilec wielkokwiatowy. A może i mnie znajdziesz wśród innych szczęśliwych storczyków? Ja będę najważniejszy – twój storczyk – bo o mnie zadbałeś, więc muszę być wyjątkowy. I niech ci na mnie zależy, jestem twoim przyjacielem, zatem przypomnij sobie słowa A. de Saint Exupery’ego :

„Przyjaciele są jak ciche anioły, które podnoszą nas, kiedy nasze skrzydła zapominają jak latać.”

Zobacz na Youtubie filmy o murawach kserotermicznych.

 

Reklamy

39 uwag do wpisu “Czy storczyki mogą być szczęśliwe?

  1. Zaskakujesz w każdej dziedzinie Ultro.
    Jestem pewny, że grono ludzi kochających przyrodę poszerzy się niepomiernie, a rośliny kserotermiczne będą się miały coraz lepiej.
    Pamiętam takie zdarzenie .
    Było to w czasach dojazdów do Bydgoszczy gdzie pobierałem nauki.
    Wsiadłem do przedziału wagonu PKP, gdzie już siedzieli panowie i rozprawiali o urokach Kazimierza nas Wisłą. Jeden z panów zachwalający urodę tamtych terenów użył sformułowania:
    „Proszę sobie wyobrazić tamtejszą przyrodę. Trawy, kwiaty, różne zioła o takich kolorach i zapachach, że można się pokładać i tarzać w zachwycie…”
    Mówił dużo więcej ale te słowa zapadły mi w pamieć i tkwią tam od lat sześćdziesiątych. Nazwałem to na swój użytek egzaltacją nawiedzonego artysty, ale to raczej z podziwem.
    Teraz wiem, że tarzanie się w takich miejscach jak opisane przez Ciebie rośliny kserotermiczne byłoby grzechem i może dlatego wyrosły tam tarniny odstręczające ludzi od podobnych zachowań.
    Pozdrawiam

    Polubienie

    1. Z opóźnieniem obejrzałem film i rozpoznałem kilka roślin spotykanych również u nas. Słowa Anny Dymnej wypowiedzianej na końcu są bezcenne…
      Zachowajmy w sobie ciekawość i wrażliwość dziecka

      Polubienie

      1. Ultra

        Tatulu,
        w Świętokrzyskiem na nasłonecznionych pagórkach rosną storczyki i inne stepowe rośliny, szczególnie na Ponidziu. Proszę zauważyć, że środowisko się zmienia, brak owiec, kóz i krów, które pasły się na zboczach. Wsie są praktycznie bez zwierząt, więc pagórki zarastają, dlatego rośliny stepowe potrzebują ochrony i pomocy człowieka.
        Zasyłam serdeczności

        Polubienie

    2. Ultra

      Tatulu, w woj. świętokrzyskim wydzielono 26 ha muraw, Nie jest to mało, dotyczą głównie Polany Polichno, Góry Wschodnie, Przęślin, Skotniki Górne, Skorocice, Owczary, „Góra Miedzianka”, „Góra Rzepka”, „Góra Zelejowa”, „Góry Pieprzowe”, „Góry Wschodnie”, „Przęślin”, „Skowronno”, „Winiary Zagojskie”, „Murawy Dobromierskie”, „Krzyżanowice”, „Wąwóz w Skałach”. Po murawach tarzać się można, chodzić również, natomiast wykopywać nie wolno.
      Zasyłam serdeczności

      Polubione przez 1 osoba

      1. Ultra

        Tatulu,
        ma się rozumieć, ale musi być to wzgórze, bo tam sucho i zorientowane na południe, by słońca było jak najwięcej.
        Majowe serdczności

        Polubione przez 1 osoba

    3. Potwierdzam Tatulu, to co napisałeś o Kazimierzu Dolnym. Byłam w tym urokliwym miasteczku tydzień temu.Wisła rozlana szeroko poza brzeg. W jej sąsiedztwie lasy i tylko lasy. Wzdłuż Wisły ścieżka spacerowa i rowerowa, pewnie prowadzi do samych Puław w jedną stronę, a w drugą w nieznane, daleko. Miasteczko niewielkie, z centrum na Starówce, pełnym kafejek, restauracji, pijalni soków i lodziarni. Do tego dwie bliźniacze kamienice z okresu manieryzmu. Pięknie, zieleń soczysta na każdym kroku, a widok z Wzgórza Trzech Krzyży zapiera dech.
      Pozdrawiam serdecznie:)

      Polubione przez 2 ludzi

      1. Ultra

        Tatulu,
        czasem warto zboczyć z trasy, by zobaczyć, co zmieniło się w danym mieście po latach. A w maju wszędzie najpiękniej.
        Majowe serdeczności zasyłam

        Polubienie

      2. Ultra

        Elu,
        potwierdzam, Kazimierz to urokliwe miasto. Odpoczynek w tym mieście jest przyjemnością i zapamiętany będzie na lata.
        Zasyłam serdeczności

        Polubienie

    1. Ultra

      Odmian polnych storczyków jet wiele, a różnią się również kolorami i budową samych kwiatów od białego poprzez różowy fiolet po ciemny karmin. Ale każdy storczyk ma oryginalny kształt i jak to polny storczyk wabi zapachem i kusi kolorem.
      Zasyłam serdeczności

      Polubienie

      1. Ja mam fazę na storczyki, te wiesz….z Ikei czy Biedronki, jak się trafią ładne: -) Po zmianie mieszkania nareszcie zaczęły u mnie rosnąć, do tej pory każdy jeden padał po kwitnięciu.

        Polubienie

      2. No tak, w końcu w środowisku naturalnym potrafią rosnąć na skalistym podłożu. Staram się o tym pamiętać. Zresztą w ogóle, jak podlewam kwiaty, dotykam ziemi, żeby sprawdzić, czy nie jest jeszcze ciągle wilgotna.

        Polubienie

  2. Witaj, Ultro.

    „Pyszne lato(…)
    z błyszczącego łona
    wydaje krzepkie krzyki,
    aż drży łopuchów zieleniste mięso,
    trzęsą się wielkie serca rumbarbaru
    i jaskry, które wywracają płatki
    z miłości skwaru,
    i rozśpiewane, więdnące storczyki.
    O, siądź na moim oknie, przecudowne lato,
    niech wtulę mocno głowę w twoje ciepłe pióra
    korzennej woni,
    na wietrze drżące.”

    Tak mi się Marią Pawlikowską-Jasnorzewską skojarzyło.
    Może dlatego, że tu zimno i zatrzęsienie storczyków… w doniczkach.

    Pozdrawiam:)

    Polubione przez 1 osoba

    1. Ultra

      Leno,
      na południu cieplej i sucho. A „rumbarbar”, szczypior i lubczyk rosną jak oszalałe. Cóż, wiosna. Szkoda, że nie ma odrobiny wody w glebie, pewnie roślinność byłaby bujniejsza, Za to dla storczyków środowisko korzystne, one wody prawie nie potrzebują.
      Zasyłam serdeczności

      Polubienie

  3. LATO

    Daj mi rękę, mamusiu,
    pójdziemy na rosę !
    Trawa będzie zielona,
    my będziemy bose.
    Drzewa będą zielone,
    góry będą zielone,
    chmury będą zielone,
    wielkie i puchate !
    Domy będą zielone,
    dymy będą zielone…
    Wiesz, dlaczego zielone ?
    Bo to będzie lato !

    Danuta Wawiłow

    Polubione przez 1 osoba

    1. Ultra

      Jotko,
      zauważ, że starsi podchodzą sceptycznie do ekologii, natomiast młodzi mają inny stosunek do praw ochrony przyrody. Z wielkim entuzjazmem i pasją angażują się w tworzenie muraw, ochronie rzadkich gatunków, czy tworzeniu przejść dla zwierząt.
      Zasyłam serdeczności

      Polubienie

    1. Ultra

      Ariadno,
      wiele polnych gatunków jest mało znanych, a szkoda, bo wyglądają niezwykle ozdobnie, a nawet niektóre mają ciekawe właściwości.
      Zasyłam serdeczności

      Polubienie

    1. Ultra

      Agnieszko,
      te doniczkowe są okazałe, ale na jedno kopyto, różnią się tylko kolorami, natomiast w naturze są mniejsze, ale za to jaka różnorodność faktury.
      Zasyłam serdeczości

      Polubienie

  4. A czy człowiek będzie szczęśliwy bez nich, bez zdrowej czystej przyrody. Przyroda bez człowieka będzie istnieć i bardzo szybko wróci do równowagi „Nie będzie nas będzie las”. A człowiek bez przyrody będzie szczęśliwy ,czy będzie mógł żyć i jakie to będzie życie ,wyobraźmy sobie życie na Marsie ,dlaczego Marsjanie wymarli ,zniszczyli planetę i wyginęli i nas czeka taki los, jak się nie opamiętamy .
    Pozdrawiam na wesoło bo jeszcze otacza mnie cudowna majowa przyroda ,na szczęście .

    Polubione przez 1 osoba

    1. Ultra

      Molekułko,
      wiadomo, przyroda poradzi sobie bez człowieka, ale ludzie bez przyrody zginą marnie. W maju widać soczystość zieleni, więc optymizmu więcej.
      Zasyłam serdeczności

      Polubienie

      1. Czasami myślę sobie, szkoda że człowiek nie zasypia na zimę,tak jak przyroda ,może na wiosnę by się odradzał ?
        Jak myślisz ,pewnie, że szkoda:)) :)) :))

        Polubienie

    1. Ultra

      Matyldo,
      mam wyłączone reklamy, więc myślałam, że nie tylko ja ich nie widzę, ale inni również. Mówisz, że były firanki, a chociaż ładne?
      Zasyłam serdeczności

      Polubienie

  5. Kwiaty prawie zawsze mnie zachwycają, do niektórych trzeba jednak mieć rękę i sporą wiedzę, bo co nam po nich, gdy szybko zwiędną przez jakieś nasze błędy w hodowli.

    Na rowerze umiem pozbyć się jakichś bieżących problemów z głowy, jednak takie gruntowne wyciszenie, wymazanie pewnych sytuacji z głowy wymaga tak jak piszesz dłuższego czasu.

    Pozdrawiam!
    Mozaika Rzeczywistości.

    Polubione przez 1 osoba

    1. Piotrze,
      kwiaty nie wymagają dobrej ręki, tylko wiedzy o wymaganiach, bo każdy gatunek ma inne preferencje oraz uwagi w pielęgnacji. Nic samo nie rośnie ani na oknie, ani w polu poza chwastami.
      Zasyłam serdeczności

      Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s